Etiquette voor fooien bij het duiken: De wereldwijde gids voor duikers
Van de Rode Zee tot de Caraïben, de fooiencultuur varieert enorm. Hier lees je hoe je die ongemakkelijke envelopuitwisseling aanpakt zonder de bemanning of je portemonnee te kwetsen.

Mijn vriend, welkom. Ga zitten. Laat me wat thee voor je inschenken. Het is bedoeïenenthee, zwaar van de suiker en met verse habak die in de bergen achter ons groeit. De wind komt vandaag uit het noorden, dus de Blue Hole zal kalm zijn. Perfect om vanaf The Bells mee te stromen.
We praten vaak over ons drijfvermogen. We praten over luchtverbruik. We praten over de stikstofopbouw in onze weefsels. Maar er is één ding waar duikers me vaak pas op het allerlaatste moment naar durven te vragen. Ze fluisteren het terwijl ze hun haar afdrogen, of ze rommelen zenuwachtig in hun portemonnee.
"Malik," zeggen ze dan. "Hoeveel fooi moet ik geven?"
Het is een beladen vraag. Geld is altijd zwaar. In de woestijn zeggen we dat water leven is, maar in de wereld van het toerisme is contant geld het water dat de motor draaiende houdt. Ik heb duikers begeleid uit Tokio, uit Texas, uit Berlijn. Iedereen heeft een ander idee over wat beleefd is.
Laten we de lucht dus klaren. Laten we bespreken hoe je "shukran", dankjewel, zegt zonder fouten te maken.
![]()
De onzichtbare handen
Voordat we over dollars of euro's praten, moet je begrijpen wie je een fooi geeft.
De meeste duikers zien alleen de Divemaster of de instructeur. Je ziet mij omdat ik degene ben die naar de naaktslak wijst. Ik ben degene die je lucht controleert. We worden vrienden. We lachen onder water.
Maar wie vulde je tank om 5:00 uur 's ochtends terwijl jij nog sliep? Wie stuurde de boot door de golven zodat je maag niet omdraaide? Wie spoelde het braaksel van het dek toen de zee boos werd?
De "compressorjongen" en de kapitein verdienen vaak het minst. Zij leven in de schaduw. Zij ruiken naar diesel en olie, zodat jij naar zout en zonnebrandcrème kunt ruiken. Wanneer je aan een fooi denkt, moet je aan hen denken. Als je al je geld aan de gids geeft, voed je de mond maar laat je de handen verhongeren.
Ik herinner me jaren geleden een gast uit Londen. Hij had een geweldige week. Hij zag een enorme Napoleonvis bij de Canyon. Aan het einde schoof hij me honderd euro toe. Een fortuin. Hij fluisterde: "Voor jou, Malik. Alleen voor jou."
Ik nam het aan. Ik glimlachte. Maar later moest ik naar de keuken gaan om het te delen met Ahmed de kapitein en de kleine Omar die de zware kisten tilt. Het was het juiste om te doen. Maar het is beter als jij, de duiker, dit ecosysteem vanaf het begin begrijpt.
De geografie van dankbaarheid
De oceaan is één grote watermassa, maar de regels op het land zijn overal anders. Wat in Dahab beleefd is, kan in Tokio een belediging zijn.
Zuidoost-Azië (Thailand, Indonesië, Filipijnen)
Ik heb veel vrienden die in Raja Ampat en Komodo werken. Het water daar is warm, en de mensen zijn nog warmer. Op deze plekken zijn de kosten van levensonderhoud laag vergeleken met het Westen, maar de lonen zijn ook erg laag.
Een fooi is hier niet "verplicht" zoals een belasting, maar er wordt wel degelijk op gerekend. De lokale gidsen onderhouden vaak hele families in het dorp.
- De cultuur: Niet-confrontationeel. Ze zullen je nooit rechtstreeks om geld vragen. Bedelen wordt als onbeleefd beschouwd.
- De strategie: Zoek naar de gezamenlijke fooienpot (Communal Tip Box). Deze staat meestal in de duikschool of op de hoofdboot. Dit is de eerlijkste manier. Het zorgt ervoor dat de bootjongens, de koks en de flessenvullers hun deel krijgen.
- Het bedrag: Als je op een Liveaboard zit, reken dan op 10% van de cruiseprijs. Voor dagduiken is $5 tot $10 USD per tank een gul gebaar waarmee je direct een legende bent.
De Amerika's (VS, Caraïben, Mexico, Centraal-Amerika)
Ik heb ooit Cozumel bezocht. Prachtige stromingsduiken. Maar de cultuur daar is assertief. In de VS en de buurlanden is een fooi geen extraatje. Het is het salaris.
Als je naar Florida, Hawaï of de Caraïben gaat, verdient de bemanning op papier misschien bijna niets per uur. Ze overleven op jouw fooien.
- De cultuur: Transactioneel en direct. Als je geen fooi geeft, kijken ze je aan alsof je hun ademautomaat hebt gestolen.
- De strategie: 15% tot 20% van de kosten van de charter. Dit is de standaard. Het is precies zoals in een restaurant.
- De methode: Je kunt aan het einde van de trip contant geld direct aan de kapitein of de hoofd-DM geven. Zij verdelen het meestal. Wees hier niet verlegen. Cash is king. Amerikaanse dollars worden in deze regio bijna overal geaccepteerd.
Australië
Het Groot Barrièrerif. Een droom voor velen. Maar Australië is duur. De lonen zijn daar hoog. Een duikinstructeur in Cairns verdient een goed belegde boterham vergeleken met een instructeur in Honduras.
- De cultuur: "Mateship." Fooien zijn niet verplicht. Het is een echte bonus.
- De strategie: Je betaalt niet hun huur; je koopt een biertje voor ze. Als de service uitstekend was, laat dan $20 of $50 AUD achter voor de bierpot van de bemanning. Ze zullen voor je juichen. Als je niets achterlaat, zeggen ze nog steeds "Good on ya" en menen ze het ook.
Europa en de Rode Zee (Mijn thuis)
Hier in Egypte, en rond de Middellandse Zee, is het een mix. In Europa (Italië, Spanje, Griekenland) zijn servicekosten vaak inbegrepen, maar de bemanning maakt lange seizoensuren.
In de Rode Zee hebben we "Baksheesh". Het zit in ons bloed. Het is een manier om de raderen van het leven te smeren.
- De cultuur: We verwachten het, maar we hechten meer waarde aan de relatie. We willen dat je volgend jaar terugkomt.
- De strategie: Voor een week duiken in de Rode Zee is 50 tot 100 euro per gast in de fooienpot de standaard.
- De valuta - een cruciale regel: Gebruik alsjeblieft papiergeld (Euro's, Amerikaanse dollars of Britse ponden). Geef geen munten. In Egypte wisselen banken geen buitenlandse munten. Als je een dekman een munt van 2 euro geeft, is dat voor hem slechts een stukje metaal. Hij kan het niet uitgeven. Geef papier.
![]()
De "Pot" vs. de Handdruk
Dit is de vraag die ik het vaakst krijg. "Malik, moet ik het in de pot doen of aan jou geven?"
Mijn vriend, ik zal eerlijk tegen je zijn.
Als je het in de gezamenlijke pot stopt, ben je een heilige. Je voedt het team. Je zorgt ervoor dat wanneer je terugkomt, de boot schoon is en de tanks vol zijn omdat de bemanning tevreden is. Dit is de beste manier voor de algemene fooi.
Echter.
Als een specifieke gids een zeepaardje voor je vond ter grootte van een rijstkorrel, of je hand vasthield toen je een paniekaanval kreeg op 18 meter, of je lekkende O-ring vijf minuten voor de sprong repareerde... dan kun je de Handdruk doen.
De Handdruk is een geheim. Je vouwt een klein briefje, misschien 10 of 20 euro, in je handpalm. Wanneer je afscheid neemt, schud je mijn hand en druk je het geld in mijn handpalm. Je kijkt me in de ogen en zegt: "Bedankt dat je zo goed voor me hebt gezorgd."
Dit geld blijft bij de gids. Het is voor de extra zorg. Maar doe dit niet in plaats van de pot. Doe het als aanvulling op de pot. De pot betaalt voor het werk. De handdruk betaalt voor de ziel.
| Regio | Verwachtingsniveau | Gesuggereerd bedrag (Dagtocht) | Gesuggereerd bedrag (Liveaboard) | Voorkeursmethode |
|---|---|---|---|---|
| VS / Caraïben | Verplicht (Salaris) | $10 - $20 per tank | 15% - 20% van reissom | Cash aan Kapitein/Lead |
| Zuidoost-Azië | Hoog (Cultureel) | $5 - $10 per tank | 10% van reissom | Gezamenlijke pot |
| Rode Zee / Egypte | Hoog (Baksheesh) | €5 - €10 per tank | €70 - €100 per week | Gezamenlijke pot + Handdruk |
| Australië / NZ | Laag (Bonus) | Kosten van een paar biertjes | 5% of biergeld | Fooienpot bemanning |
| Europa | Gematigd | €5 per tank | 5% - 10% | Contant |
Wanneer je GEEN fooi geeft
Ik hou van geld. Ik heb drie kinderen te voeden. Maar er zijn momenten waarop je je portemonnee dicht moet houden.
Geef geen fooi als de veiligheid werd genegeerd. Als de gids dronken was. Als de kapitein roekeloos was. Als de uitrusting gevaarlijk was. Een fooi is voor service, niet voor het overleven van nalatigheid.
Straf de bemanning echter niet voor de oceaan.
Ik heb duikers boos zien worden omdat het water koud was. Of omdat het zicht slecht was. Of omdat we geen haai zagen.
Mijn vriend, ik ben Malik, niet Poseidon. Ik kan de stromingen niet beheersen. Ik kan de haaien niet opbellen en zeggen dat ze moeten verschijnen voor jouw afspraak. De bemanning werkt juist harder als het weer slecht is. Wanneer de golven hoog zijn, vecht de kapitein urenlang met het roer. Wanneer de stroming sterk is, zwemt de gids twee keer zo hard om je veilig te houden.
Als de duik een ramp was vanwege de natuur, maar de bemanning hield je veilig en glimlachend... dat is het moment waarop ze de grootste fooi van allemaal verdienen.
![]()
Een laatste gedachte uit de woestijn
De zon gaat nu onder achter de bergen van de Sinaï. Het licht kleurt het water paars.
Hier is de waarheid. De beste fooi die je kunt geven is respect.
Ik heb miljonairs gehad die geld naar me gooiden zonder me aan te kijken. Ik voelde me arm. Ik heb studenten gehad die heel weinig geld hadden, die een koffie voor me kochten en een brief naar mijn baas schreven dat ik een goede leraar was. Ik voelde me een koning.
Bereid je budget voor voordat je van huis vertrekt. Neem de fooi op in de kosten van de vakantie. Als je de vlucht en die dure ademautomaat kunt betalen, kun je het ook betalen om de lokale bevolking te steunen die jouw droom mogelijk maakt.
Pak wat knisperende briefjes in (geen munten!). Bewaar ze in een droogtas. En wanneer de reis voorbij is, geef dan met een open hand en een glimlach.
Drink nu je thee op. Morgen duiken we. Ik weet waar een Red Sea Walkman zich in het zand verstopt bij de Lighthouse. Ik zal het je laten zien.