DIVEROUT
Terug naar Blog
Magnus Sorensen

Gids voor droogpakduiken: De enige manier om echte kou te overleven

Stop met rillen in een neopreen spons. Leer de thermodynamica van het droogpakduiken, hoe je de dodelijke luchtbel beheerst en waarom droog blijven de enige professionele optie is.

Gids voor droogpakduiken: De enige manier om echte kou te overleven

Duik je in water dat warmer is dan 20 graden Celsius? Stop dan met lezen. Je bent gewoon aan het zwemmen. Trek je zwembroek aan en ga naar de mooie gekleurde vissen kijken.

Voor de rest van ons is duiken werk. Het is een industriële toepassing van menselijke fysiologie in een omgeving die ons dood wil hebben. Het primaire wapen dat de oceaan tegen een duiker inzet is niet druk en het is niet stikstofnarcose. Het is kou. De kou maakt je dom. Het vertraagt je reactievermogen. Het verstijft je vingers, waardoor je je boltsnaps of isolatiekranen niet meer kunt bedienen. Uiteindelijk stopt het je hart.

Ik zie recreatieve duikers die proberen water van 10 graden te trotseren in 7mm natpakken. Ze noemen het "dapper". Ik noem het een gevaar voor de veiligheid. Ze komen rillend boven, lippen blauw, onmogelijk in staat om helder te spreken. Dat is geen duiken. Dat is het overleven van een gemaakte fout.

Het droogpak is geen luxe. Het is een levensondersteunend systeem. Het is de enige barrière tussen de kerntemperatuur van je lichaam en de oneindige warmteput van de Noord-Atlantische Oceaan.

Een duiker die worstelt in koud water

De fysica van bevriezen: Water vs. Lucht

Om te begrijpen waarom een natpak waardeloos is voor echt werk, moet je respect hebben voor de thermodynamica. Warmte beweegt. Het verplaatst zich altijd van warm naar koud. Je lichaam is een radiator van 37 graden en de oceaan is een koelvloeistofbad.

Een natpak werkt door een dun laagje water tegen je huid vast te houden. Je lichaam verbrandt calorieën om dat water op te warmen. Het neopreen schuim zorgt voor isolatie om dat water warm te houden. Maar dit ontwerp bevat een fatale fout.

Druk verplettert neopreen.

Aan de oppervlakte is je 7mm pak 7mm dik. Op 30 meter diepte is dat pak samengeperst tot misschien 2mm of 3mm. Je verliest je isolatie precies op het moment dat het water kouder wordt. Je wikkelt jezelf in een geplette rubberen mat die nul thermische bescherming biedt.

Een droogpak werkt volgens een totaal ander principe. Het houdt het water volledig buiten. De isolatie komt niet van het pak zelf. Het komt van het gas dat in het pak zit en de onderkleding die je draagt.

Water geleidt warmte 25 keer sneller weg van je lichaam dan lucht. Dat is het getal dat je moet onthouden. 25 keer.

In een droogpak word je omringd door een laag gas. Lucht. Argon. Waar je het pak ook mee vult. Gas is een verschrikkelijke warmtegeleider. Dat is goed. Het creëert een thermische onderbreking. Hoe diep je ook gaat, zolang je de druk in het pak gelijk kunt houden en die gaslaag in je onderkleding behoudt, blijf je warm. De fysica verandert niet op 100 meter. Het pak wordt niet samengedrukt en verliest geen efficiëntie zoals goedkoop schuim.

De schaal vs. De isolatie

Er zijn twee belangrijke stromingen wat betreft droogpakmaterialen: Neopreen en Membraan (Trilaminaat).

Ik haat neopreen droogpakken. Ze zijn zwaar. Het duurt dagen voordat ze droog zijn. Ze hebben op diepte nog steeds last van compressie, wat je drijfvermogen agressief verandert. Ze zijn voor sportduikers die geen fatsoenlijk ondergoed willen kopen.

Trilaminaat is de standaard. Het is een dunne schaal. Het heeft van zichzelf nul isolatiewaarde. Het is gewoon een waterdichte zak. Dit betekent dat je je isolatie kunt afstemmen op de missie.

De strategie voor onderkleding

Als je een droogpak van $3.000 koopt en er een katoenen T-shirt onder draagt, ben je een idioot. Katoen doodt. Wanneer je zweet, wordt katoen nat en verliest het alle isolatiewaarde. Het wordt in feite een koelhanddoek tegen je huid.

Je hebt synthetische materialen of merinowol nodig. Je hebt "loft" (isolerend volume) nodig.

De warmte in een droogpak komt van de lucht die gevangen zit in de vezels van je onderkleding. Wanneer de druk toeneemt, drukt het pak tegen je aan. Je hebt onderkleding nodig die bestand is tegen compressie. Thinsulate is de norm. 200g voor matig koud water. 400g voor de duisternis.

Dit is de hiërarchie van warmte:

  1. Basislaag: Voert zweet af van de huid. Merinowol is het beste. Het blijft warm, zelfs als het vochtig is.
  2. Tussenlaag: Dit is je loft. Fleece of gespecialiseerde Thinsulate-jumpsuits.
  3. De schaal: Het droogpak zelf.

Ik herinner me een klus in de fjorden bij Trondheim. We deden een lasinspectie op 40 meter. Het water was 4 graden. Mijn assistent liet me zakken. Ik droeg zware 400g halo-onderkleding. Ik was daar 90 minuten beneden. Ik verveelde me, maar ik had het niet koud. De recreatieve duiker op de boot naast ons maakte een bounce-duik (korte diepe duik) van 20 minuten in een natpak en moest uit zijn uitrusting geholpen worden omdat zijn handen niet meer werkten.

Materiaal doet ertoe.

Lagen droogpak-onderkleding

KenmerkNatpakDroogpak (Trilam)
IsolatiemediumWaterlaagLucht/Argon gaslaag
Prestaties op diepteVerliest warmte (comprimeert)Consistente warmte
DrijfvermogenVerandert drastisch op diepteBeheersbaar via inflatie
ComfortNat, klamDroog, comfortabel
KostenGoedkoopDure investering

De bel: Het beest beheersen

Dit is waarom mensen bang zijn voor droogpakken. Ze zijn bang voor de luchtbel.

In een natpak ben je neutraal. In een droogpak zit je in een ballon. Je spuit gas in het pak om de "squeeze" te stoppen (waarbij het pak als een vacuüm tegen je huid zuigt). Dit gas beweegt.

Als je horizontaal ligt, wordt het gas langs je rug verdeeld. Dit is goed. Dit is trim.

Als je je voeten laat zakken, schiet de lucht naar je schouders. Je ontlucht het. Simpel.

Het nachtmerriescenario is wanneer je je voeten boven je hoofd laat komen. De lucht schiet naar je voeten. Je laarzen blazen op als ballonnen. Je kunt niet naar beneden flipperen omdat de lucht je benen positief drijvend maakt. Je slaat ondersteboven.

We noemen dit de "Polaris-raket". Je schiet met je voeten eerst naar de oppervlakte. Je kunt niet bij je uitlaatventiel omdat dat op je schouder zit en jij ondersteboven hangt. Je overschrijdt je decompressielimieten. Je riskeert een longoverdrukletsel. Je ziet eruit als een idioot.

Het voorkomen van een omgekeerde opstijging

Het komt neer op rompstijfheid en situatiebewustzijn.

  1. Gaiters: Sommige duikers dragen gaiters (kuitbanden) om te beperken hoeveel lucht er in de laarzen kan komen. Het helpt.
  2. Trim: Houd je knieën gebogen. Houd je bilspieren aangespannen. Laat je voeten niet omhoog drijven.
  3. Het herstel: Als je voelt dat er lucht naar je voeten schiet, moet je direct handelen. Trek jezelf samen tot een bal. Maak een koprol voorover. Dwing de lucht terug naar het hoogste punt, wat weer je schouders worden. Ontlucht dan.

Als je onder water met je uitrusting aan geen koprol voorover kunt maken, heb je niets te zoeken in een droogpak. Ga terug naar het zwembad.

Ventielbeheer: De industriële interface

Je pak heeft twee ventielen.

De inflator: Meestal in het midden van de borst. Deze is aangesloten op je lagedruk-inflatorslang. Je drukt op de knop, er gaat gas in. Je voegt alleen genoeg gas toe om de squeeze weg te nemen en het isolerend vermogen van je onderkleding te herstellen. Gebruik het droogpak niet als BCD (Buoyancy Control Device). Gebruik je wing voor drijfvermogen. Gebruik het pak tegen de squeeze. Als je probeert je drijfvermogen uitsluitend met het pak te regelen, heb je te veel bewegende lucht binnenin. Een grote bel is een onstabiele bel.

De uitlaat: Meestal op de linkerschouder. Dit is een overdrukventiel. Het kan worden ingesteld op "Open", "Dicht" of ergens daartussenin.

Wanneer we werken, laten we het ventiel meestal volledig open staan of draaien we het slechts één klikje terug. Om gas te ontluchten, til je simpelweg je linkerelleboog op. Het gas zoekt het hoogste punt en verlaat het pak. Het vereist een subtiele beweging. Een trekje met de schouder.

Beginners verpesten dit. Ze draaien het ventiel strak dicht omdat ze bang zijn voor lekken. Dan stijgen ze op. Het gas zet uit. Het ventiel is dicht. Ze blazen op en schieten als een raket naar de oppervlakte.

Houd het ventiel open. Vertrouw op het ontwerp van het terugslagventiel. Er komt geen water binnen. Er gaat alleen gas uit.

Duiker ontlucht lucht via schouderventiel

De prijs van droog blijven

Droogpakken vereisen veel onderhoud. Een natpak spoel je af en hang je op. Een droogpak vereist zorg.

De rits is het zwakke punt. Als je de rits te hard buigt, breekt hij. Als je hem niet inwast met wax, loopt hij vast. Een kapotte rits op een droogpak betekent dat de duik voorbij is. Je loopt vol. En geloof me, een volgelopen droogpak is een catastrofe. Je verliest al dat positieve drijfvermogen van de lucht. Je sleept plotseling een enorme massa water met je mee. Je thermische bescherming is direct verdwenen.

De seals (nek en pols) zijn gemaakt van latex of silicone. Ze vergaan. Ze scheuren. Je moet ze poederen. Je moet ze op maat knippen zodat ze je bloedsomloop niet afknellen maar ook niet lekken. Te strak en je raakt bewusteloos door compressie van de halsslagader. Te los en je wordt nat.

Maar het gedoe is het waard.

Ik herinner me dat ik bovenkwam na een lange decompressiestop in februari. De luchttemperatuur was -2 graden. De wind loeide. Ik klom de ladder op. Mijn supportteam ritste me open. Ik stapte volledig droog uit het pak. Ik droeg mijn wollen basislaag. Ik had het warm. Ik dronk onmiddellijk koffie.

De natpakduikers zaten in de kajuit op een kluitje, trillend, terwijl ze hun natte neopreen uittrokken, ellendig.

Dat is het verschil. De ene is een professional die zich aanpast aan de omgeving. De ander is er een slachtoffer van.

Als je serieus bent over de oceaan, zorg dan dat je droog blijft. Het is de enige verlossing die je zult vinden in de koude duisternis.

Duiker ritst droogpak open op het dek van een boot