Quá Béo Để Đi Lặn? Hay Naku, Đừng Có Ngốc Thế

Hôm qua tôi ở cửa hàng. Đang lau chùi cụm điều áp. Việc thật đấy. Chứ không phải ngồi lướt Facebook như mấy tay dive master trẻ ranh. Một vị khách bước vào. Một gã to con. Chắc tầm 110 ký. Anh ta nhìn đống đồ lặn trên giá. Rồi nhìn mấy tấm ảnh mấy cô cậu người mẫu gầy nhom trên poster của PADI. Xong anh ta nhìn ra cửa. Anh ta muốn bỏ về.

Tôi đặt cái cờ-lê xuống. Tôi bảo: "Hoy, đi đâu đấy?"

Anh ta nhìn xuống chân. "Tatay à, con nghĩ con quá nặng để làm việc này. Chắc con chỉ đi bơi ống thở thôi."

Sus maryosep. Cái này làm tôi sôi máu. Không phải bực anh ta. Mà bực cái ngành công nghiệp này. Họ chỉ toàn cho bạn xem ảnh của những người trông như cả đời chỉ ăn xà lách. Họ làm bạn nghĩ lặn biển chỉ dành cho mấy đứa nghiện tập gym.

Nghe lão Santiago nói đây. Tôi đã đi lặn từ trước khi bạn ra đời. Tôi đã thấy mấy tay thể hình chìm nghỉm như đá rồi hoảng loạn. Tôi cũng đã thấy những bà nội trợ bụng phệ lướt đi nhẹ nhàng như thiên thần.

Bạn nghĩ mình quá béo để lặn? Không. Bạn chỉ là quá nổi thôi. Có sự khác biệt đấy.

Đại Dương Không Phán Xét, Nó Chỉ Làm Bạn Nổi Thôi

Dưới nước, trọng lực không phải là sếp. Archimedes mới là sếp.

Vật lý đơn giản thôi. Mỡ nhẹ hơn nước. Cơ bắp nặng hơn nước. Xương cũng nặng.

Nếu bạn là một gã to con hay một cô nàng có nhiều mỡ thừa, bạn là một cái áo phao tự nhiên. Bạn nổi. Hay naku, bạn nổi quá tốt luôn! Đây không phải là nhược điểm khi bơi. Nó chỉ là một thử thách khi muốn lặn xuống thôi.

Thằng Rico, dive master gầy nhom của tôi ấy hả? Nó có 4% mỡ cơ thể. Nó nhảy xuống nước là nó chìm. Nó run bần bật trong làn nước 28 độ vì không có lớp cách nhiệt nào. Nó giống như một cái que củi vậy.

Còn bạn? Bạn có sẵn lớp cao su neoprene tự nhiên trong người rồi. Bạn giữ ấm tốt. Bạn nổi trên mặt nước dễ dàng trong khi đợi tàu. Thế là tốt. Vấn đề chỉ nảy sinh khi chúng ta cần lặn xuống.

Cuộc Chiến Với Những Viên Chì

Đây là lúc cần phải làm việc cật lực. Vì mỡ thì nổi, nên chúng ta phải thêm chì để đưa bạn về trạng thái trung tính.

Nếu bạn nặng 100 ký và phần lớn là bụng, bạn có thể cần 12, thậm chí 14 ký chì (tùy vào độ dày của bộ đồ lặn và việc bạn dùng bình nhôm hay không). Chừng đó là rất nặng. Ở trên bờ thì đúng là cực hình. Khoác bình khí trên lưng rồi đeo thêm 14 ký chì quanh hông mà đi ra tàu? Kinh khủng lắm. Đầu gối bạn sẽ đau. Bạn sẽ vã mồ hôi.

Nhưng một khi bạn chạm nước? Pfft. Sức nặng biến mất.

Sai lầm của nhiều huấn luyện viên, nhất là mấy đứa lười biếng, là họ cứ đoán mò cân nặng của bạn. Họ đưa cho bạn 8 ký chì vì họ ngại xách nặng. Rồi bạn cố lặn xuống. Bạn đạp chân, bạn vật lộn, bạn không thể xuống được. Bạn nghĩ: "Mình lặn tệ quá."

Không. Bạn chỉ là bị thiếu chì thôi. Bạn cần thêm chì. Đừng có ngại mà yêu cầu "kiểm tra độ nổi" trước khi lặn. Nếu dây đai chì quá nặng cho hông, hãy dùng BCD có túi chì tích hợp. Hoặc dùng đai đeo vai. Chia đều sức nặng ra.

Đừng để mấy đứa huấn luyện viên 20 tuổi bụng sáu múi bảo bạn là 6 ký là đủ. Nếu bạn nổi, nghĩa là bạn nổi. Vật lý không biết nói dối.

Vấn Đề "Khúc Xúc Xích": Bộ Đồ Lặn

Đây mới là cơn đau đầu thực sự. Đồ cho thuê.

Hầu hết các cửa hàng lặn ở châu Á đều mua đồ cho người nhỏ con. Size XS, S, M, họa hoằn lắm mới có cái L. Nếu bạn to con, họ sẽ cố nhồi nhét bạn vào một bộ đồ quá chật.

Tôi thấy suốt. Một gã to con cố kéo cái bộ đồ lặn size L qua cái bụng size XXL. Trông chẳng khác gì một cái xúc xích sắp nổ tung. Nó làm bạn khó thở. Nó làm bạn hoảng loạn. Nếu bạn không thể thở vì lớp cao su ép chặt vào ngực, bạn sẽ dùng hết sạch bình khí chỉ trong vòng 10 phút.

Lời khuyên của tôi: Hãy tự mua đồ lặn cho mình.

Bạn không cần cái nhãn hiệu bóng bẩy từ Mỹ giá 500 đô đâu. Hãy đến tiệm may địa phương. Ở Batangas này, hay bất cứ đâu có ngành lặn phát triển, đều có những người thợ may đồ lặn riêng. Họ sẽ đo tay, đo bụng, đo cổ của bạn.

Khi bộ đồ vừa vặn, bạn không cảm thấy mình béo. Bạn cảm thấy được bảo vệ.

So sánh: Đồ Thuê vs. Đồ May Riêng

Những Lầm Tưởng Về Việc Tiêu Thụ Khí

Người ta hay bảo: "Ồ, người to con thì tốn khí hơn."

Đôi khi đúng. Phổi to thì cần thể tích lớn hơn. Di chuyển một cơ thể đồ sộ trong nước tốn nhiều năng lượng hơn là một cái que củi. Đó là lực cản. Khí động học dưới nước.

Nhưng bạn biết ai là người dùng nhiều khí nhất không? Những người sợ hãi. Những người bị căng thẳng. Những người đang vật lộn với độ nổi của chính mình.

Tôi đã thấy một người đàn ông 120 ký lặn suốt 60 phút chỉ với một bình khí. Tại sao? Vì ông ta di chuyển chậm. Ông ta không dùng mấy cái vây cá chẻ đôi vớ vẩn cứ đập loạn xạ mà chẳng đi đến đâu. Ông ta dùng vây cứng. Một cú đạp, lướt đi mười giây. Ông ta thư giãn.

Nếu bạn nặng cân, bạn phải hiệu quả hơn. Thu gọn thiết bị. Cài chặt các đồng hồ đo. Đừng để vòi thở dự phòng kéo lê trên san hô (sus, tôi mà thấy là tôi vả cho đấy).

Nếu bạn thư giãn, kích cỡ không quan trọng bằng kỹ thuật.

. Bối cảnh là làn nước xanh mờ ảo. Cổ tay thợ lặn to dày, đeo một chiếc đồng hồ lặn đơn giản, hầm hố chứ không phải máy tính lặn.)

Phép Màu Của Trạng Thái Không Trọng Lực

Đây là lý do tôi muốn bạn đi lặn.

Trên bờ, trọng lực thật tàn nhẫn. Nếu bạn nặng cân, cổ chân bạn đau. Lưng bạn đau. Chạy bộ là một cực hình. Thế giới bảo bạn rằng bạn chậm chạp.

Dưới nước? Trọng lực biến mất.

Khi bạn đạt độ nổi trung tính, bạn trở nên không trọng lượng. Bạn có thể lộn nhào. Bạn có thể treo mình ngược đầu xuống. Bạn có thể nằm im bất động bên cạnh một vách san hô.

Tôi nhớ một cậu học trò, Mike "To Xác". Một gã người Mỹ khổng lồ. Trên tàu, cậu ta cần người đỡ mới đứng dậy nổi với bình khí trên lưng. Cậu ta vã mồ hôi, thở hồng hộc. Tôi đã lo sốt vó.

Nhưng chúng tôi lăn người ra sau xuống nước. Chúng tôi xuống độ sâu 15 mét.

Đột nhiên, Mike biến thành một vũ công ba-lê. Tôi không đùa đâu. Tư thế của cậu ta hoàn hảo. Cậu ta di chuyển chỉ bằng một cái búng cổ chân. Cậu ta trông giống như một con lợn biển. Bạn biết con lợn biển chứ? Con Dugong ấy? Nó là một loài vật béo múp. Nhưng nhìn nó bơi mà xem. Đó là thứ uyển chuyển nhất đại dương.

Mike nhìn tôi và ra hiệu "OK". Ánh mắt cậu ta sau lớp mặt nạ đang cười. Trong 45 phút đó, cậu ta không còn gánh nặng. Không còn đau đớn. Chỉ có bay lượn thôi.

Đó là lý do chúng ta lặn.

Lời Khuyên Thực Tế Từ Tatay Santiago

Nếu bạn nặng cân và muốn lặn, nghe tôi bảo đây.

1. Đi khám bác sĩ. Tôi là dive master, không phải bác sĩ. Cân nặng quá khổ đôi khi đi kèm với huyết áp cao hoặc vấn đề tim mạch. Lặn biển gây áp lực lên tim. Trước khi đăng ký khóa học, hãy điền tờ khai y tế một cách trung thực. Nếu bạn trả lời "CÓ" ở phần chỉ số BMI hoặc câu hỏi về tim, hãy đi gặp bác sĩ. Lấy giấy xác nhận. Tôi muốn bạn an toàn, chứ không muốn phải hối tiếc.
2. Đừng xấu hổ vì đống chì. Nếu bạn cần 16 ký, cứ lấy 16 ký. Thà nặng một chút mà kiểm soát được, còn hơn là nhẹ quá rồi bị bắn vọt lên mặt nước như cái nút chai. Trồi lên nhanh quá là mất mạng đấy. Còn nặng quá thì chỉ khiến bạn hơi mệt lúc leo thang lên tàu thôi.
3. Kiểm tra sức nâng của BCD. Không phải BCD nào cũng giống nhau. Nếu bạn to con, bạn cần một cái BCD có đủ "sức nâng" (thường là 40lbs trở lên) để giữ đầu bạn nổi trên mặt nước. Đừng dùng mấy loại BCD du lịch siêu nhẹ dành cho trẻ con. Hãy kiếm loại chuyên dụng hạng nặng hoặc kiểu cánh (wing).
4. Tập cho chân khỏe hơn. Bạn không cần chạy marathon. Nhưng bạn cần leo được thang lên tàu. Squat đi. Hãy tập squat. Đại dương không trọng lượng, nhưng cái thang tàu thì có đấy.
5. Dẹp mấy cái vây cá chẻ đôi đi. Tôi nói điều này với tất cả mọi người, nhưng đặc biệt là mấy gã to con. Vây chẻ đôi chỉ dành cho cú đá yếu ớt. Bạn cần lực đẩy để di chuyển khối lượng cơ thể mình. Hãy dùng vây cao su đúc nguyên khối. Như Jet Fins hay Mares Quattros. Thứ gì đó thực sự đẩy được nước đi ấy.
6. Thư giãn. Lũ cá chẳng quan tâm bạn có sáu múi hay không đâu. Cá mập cũng không đi tìm cơ bụng để ngắm. Đại dương là nơi duy nhất mà tất cả chúng ta đều có thể nhẹ tựa lông hồng.

Vậy nên, hay naku, thôi nhìn mấy cái tạp chí đó đi. Đừng lo lắng về việc trông như khúc xúc xích trong bộ đồ thuê nữa. Tự mua đồ, đi khám sức khỏe, rồi xuống nước thôi.

Làn nước đang đợi bạn. Và đó là nơi duy nhất mà tất cả chúng ta đều bình đẳng.

Chỉ cần đừng chạm vào san hô, không là chính tay tôi sẽ khóa van bình khí của bạn lại đấy.