Lặn Bình Khí hay Lặn Tự Do: Bạn là Khách Du Lịch hay một Bóng Ma?

Ahlan, người bạn của tôi. Chào mừng bạn. Hãy lại đây ngồi trên những tấm thảm này. Trà còn nóng lắm, tôi đã cho thật nhiều đường và bạc hà, đúng vị chúng ta vẫn thường uống sau một ngày dài ngâm mình trong muối mặn.

Hãy nhìn ra ngoài mặt nước kia xem. Vịnh Aqaba hôm nay thật yên ả. Sa mạc phía sau chúng ta đang rực lên sắc cam dưới ánh hoàng hôn, nhưng biển cả... biển cả thì luôn giữ một màu xanh thẳm, mời gọi. Ở Dahab này, chúng tôi chứng kiến đủ mọi kiểu người. Tôi thấy những thợ lặn kỹ thuật với bình khí đôi trên lưng, bước đi lộc cộc như những chú cua nặng nề tiến về phía Blue Hole. Tôi cũng thấy những thợ lặn tự do, người mỏng manh như những cây kim, chẳng mang theo gì ngoài đôi chân vịt dài và tấm thảm tập yoga.

Mọi người cứ hỏi tôi suốt. "Malik này," họ nói. "Tôi muốn ngắm cá. Tôi nên học lặn bình khí hay nên thử cái môn nhịn thở này?"

Đó không phải là câu hỏi về sức mạnh thể chất. Tôi từng thấy những người đàn ông vạm vỡ thất bại khi lặn tự do vì tâm trí họ quá ồn ào. Tôi cũng từng thấy những người bà lặn bình khí với vẻ duyên dáng tựa như một con cá đuối Manta. Không. Đó là câu hỏi về tâm hồn bạn. Về cá tính của bạn.

Để tôi kể cho bạn nghe một câu chuyện về sự khác biệt này.

Trang thiết bị: Bình khí và Buồng phổi

Khi chúng ta chuẩn bị đồ để lặn bình khí (scuba), đó là một nghi thức. Một nghi thức nặng nề. Chúng ta mặc bộ đồ lặn. Rồi xỏ ủng. Rồi mặc chiếc áo phao BCD gắn kèm bình khí. Nó nặng đấy, có khi đến 20 ký trên lưng bạn. Bạn sẽ đổ mồ hôi dưới cái nắng Ai Cập. Bạn kiểm tra bộ điều áp. Kiểm tra khí. Kiểm tra máy tính lặn. Bạn cảm thấy an toàn vì có công nghệ bao bọc quanh mình như một bộ áo giáp. Bạn giống như một nhà du hành vũ trụ đang khám phá một hành tinh ướt át.

Lặn bình khí dành cho những người yêu thích các thiết bị tiện ích. Những người muốn có một sự bảo đảm chắc chắn. Bạn đang mang theo bầu khí quyển của riêng mình xuống nước.

Nhưng còn thợ lặn tự do (freediver)? Người bạn của tôi ơi, họ gần như trần trụi nếu so sánh như vậy. Chỉ một chiếc mặt nạ. Một ống thở. Có lẽ là một chiếc đai cao su với vài viên chì. Đôi chân vịt dài trông như phần nối dài của chính xương cốt họ.

Khi bạn chuẩn bị lặn tự do, bạn không kiểm tra máy tính trước tiên. Bạn kiểm tra tâm trí mình. Nếu bạn căng thẳng, bạn không thể lặn. Nếu bạn đang giận dữ, bạn không thể lặn. Trang thiết bị chính là bạn. Phổi của bạn là bình khí. Máu của bạn là bộ điều áp.

Tôi nhớ năm ngoái có dẫn một kỹ sư người Đức đi lặn. Anh ta mê mẩn đống đồ lặn bình khí. Anh ta biết rõ từng cái van, từng sợi dây vòi. Anh ta cảm thấy an toàn. Thế rồi anh ta thử lặn tự do. Anh ta hoảng loạn. Tại sao ư? "Malik," anh ta nói với tôi. "Tôi không tin vào cơ thể mình bằng cách tôi tin vào máy móc."

Đó là sự khác biệt đầu tiên. Bạn tin vào máy móc? Hay bạn tin vào chính mình?

Hơi thở: Xưởng sản xuất bong bóng và Bóng ma

Đây là nơi phép màu hiện ra. Hoặc là sự ồn ào.

Trong lặn bình khí, quy tắc đầu tiên tôi dạy bạn là: Không bao giờ được nhịn thở. Bạn hít vào, bạn thở ra. Nhịp điệu liên tục. Nó rất ồn. Khòòò-Phììì. Khòòò-Phììì. Giống như nhân vật Darth Vader vậy.

Lũ cá nghe thấy bạn đang đến từ khoảng cách cả cây số. Tôi cam đoan với bạn điều đó. Khi tôi dẫn đoàn lặn bình khí, lũ cá nhìn chúng tôi. Chúng giữ khoảng cách. Chúng biết chúng ta là khách lạ. Chúng ta đang thổi ra những bong bóng ồn ào làm lũ sinh vật nhút nhát sợ hãi. Chúng ta tách biệt khỏi đại dương. Chúng ta là "Những kẻ quan sát". Chúng ta trôi nổi ở đó, xem buổi biểu diễn, nhưng chúng ta không phải là một phần của dàn diễn viên.

Bây giờ, hãy nói về lặn tự do. Đây là một chuyện khác. Đây là con đường của "Người tham gia".

Bạn hít một hơi thật sâu. Bạn lấp đầy bụng, rồi đến ngực, cho đến khi bạn trông ngực căng lên như một chú chim bồ câu. Rồi bạn lặn xuống.

Sự tĩnh lặng.

Tĩnh lặng tuyệt đối. Không bong bóng. Không tiếng rít. Bạn trượt đi trong nước êm như dầu.

Tôi có một điểm lặn bí mật gần Ras Abu Galum. Khi tôi đến đó bằng bình khí, lũ rùa lờ tôi đi. Nhưng có một ngày, tôi lặn xuống chỉ với một hơi thở. Tôi bám vào một tảng đá ở độ sâu 15 mét. Một chú rùa bơi lại gần sát mặt nạ của tôi. Nó nhìn thẳng vào mắt tôi. Nó nghĩ tôi chỉ là một con cá lớn vụng về nào đó. Tôi là một phần của rạn san hô. Tôi là một bóng ma.

Nhưng điều này cũng có cái giá của nó. Với bình khí, bạn có thể ở độ sâu 20 mét trong 45 phút, tận hưởng cảm giác phê nitơ. Bạn có thể thư giãn. Bạn có thể nhìn chằm chằm vào một con sên biển nhỏ xíu đang ăn xốp biển trong mười phút nếu muốn.

Còn lặn tự do? Bạn có hai phút. Có thể là ba phút nếu bạn giỏi. Bạn đang vay mượn thời gian. Đại dương cho phép bạn ghé thăm, nhưng chỉ trong chốc lát. Bạn phải nỗ lực để giành lấy từng giây một.

Tâm trí: Thư giãn và Thiền định

Đây là sự thật về trạng thái tinh thần. Đây là điều sẽ quyết định bạn sẽ yêu thích môn nào.

Lặn bình khí là hướng ngoại. Bạn nhìn ra ngoài. Bạn nhìn san hô. Bạn nhìn xác tàu đắm. Bạn nhìn người bạn đồng hành để chắc chắn anh ta không làm điều gì ngớ ngẩn. Đó là một hoạt động xã hội. Nó thư giãn, đúng vậy, giống như xem một bộ phim rất đẹp trong khi đang lơ lửng ở trạng thái không trọng lực. Bạn không phải đấu tranh với chính mình. Bạn chỉ việc thở và nhìn.

Lặn tự do là hướng nội. Khi bạn đang ở độ sâu 30 mét với một hơi thở duy nhất, bạn không nhìn san hô. Bạn đang nhìn vào bên trong đầu mình. Cơ thể bạn bắt đầu thôi thúc Thở đi! Thở ngay đi! Bạn phải bảo bộ não mình rằng Im lặng nào, chúng ta ổn mà.

Đó là một cuộc chiến. Một sự thiền định. Bạn phải tìm thấy một nơi bình yên tuyệt đối trong khi nồng độ carbon dioxide tăng cao. Nếu bạn hoảng loạn, bạn đốt cháy oxy, và bạn sẽ bị ngất lịm.

Lặn tự do thu hút những người có nội tâm mạnh mẽ. Những người tập yoga. Những người muốn chinh phục nỗi sợ hãi của chính mình. Lặn bình khí thu hút những nhà thám hiểm. Những nhà sinh vật học. Những người muốn ngắm nhìn thế giới mà không muốn phải chịu đựng vì nó.

Đây, để tôi tóm gọn lại cho bạn trong một cái bảng, giống như thực đơn ở các nhà hàng trên phố đi bộ vậy.

Bạn là ai?

Vậy, bạn là ai?

Bạn có phải là kiểu người thích ngồi trên một chiếc ghế thoải mái và xem phim tài liệu không? Bạn có yêu việc ngắm nhìn màu sắc, những chú tôm nhỏ xíu, cách ánh sáng xuyên qua rạn san hô không? Bạn có muốn cảm thấy không trọng lượng mà không cần phải rèn luyện phổi như một vận động viên không? Bạn có muốn cảm thấy an toàn khi biết mình có thừa thãi không khí không?

Nếu vậy, người bạn của tôi ơi, bạn là một Thợ lặn bình khí. Bạn sẽ yêu xác tàu Thistlegorm. Bạn sẽ yêu cảm giác trôi dạt qua những vườn san hô ở đây.

Hoặc... bạn có phải là người thích thử thách các giới hạn? Bạn có muốn cảm nhận áp lực của nước ép vào lồng ngực mình? Bạn có muốn sự tĩnh lặng? Bạn có muốn biết cảm giác trở thành một chú hải cẩu, trượt dài xuống bóng tối cho đến khi ánh sáng mờ dần, không nghe thấy gì ngoài nhịp tim của chính mình đang chậm lại?

Thế thì bạn có thể là một Thợ lặn tự do. Bạn sẽ dành thời gian ở Blue Hole, nhìn chằm chằm vào vực thẳm, tìm thấy sự bình yên ngay trong sự khó chịu.

Lựa chọn là ở bạn

Bạn biết đấy, ở Dahab, nhiều người trong chúng tôi chơi cả hai. Chúng tôi làm hướng dẫn viên lặn bình khí để cho du khách thấy vẻ đẹp của biển. Nhưng vào những ngày nghỉ? Khi mặt trời đang mọc và mặt nước phẳng lặng như gương? Chúng tôi mang đôi chân vịt dài. Chúng tôi đi cùng một người bạn đồng hành tin cậy, không bao giờ đi một mình, biển cả quá rộng lớn đối với một người. Chúng tôi đi để cảm nhận sự tĩnh lặng.

Nhưng bạn phải bắt đầu từ đâu đó.

Nếu bạn sợ nước, hãy bắt đầu với lặn bình khí. Chiếc bình khí giống như một chiếc chăn an toàn. Nó nắm lấy tay bạn.

Nếu bạn thấy chán ngán với những quy tắc và thiết bị nặng nề, hãy bắt đầu với lặn tự do. Nó sẽ dạy bạn cách giữ bình tĩnh khi mọi thứ trở nên khó khăn.

Dù bạn chọn gì, Biển Đỏ vẫn luôn chờ đợi. Lũ cá không quan tâm bạn xuống đó bằng cách nào, miễn là bạn tôn trọng ngôi nhà của chúng. Chỉ cần đừng chạm vào san hô, nếu không tôi sẽ phải quát bạn đấy, mà tôi thì ghét quát tháo lắm.

Yalla, uống nốt chén trà của bạn đi. Gió đang lặng dần rồi. Chúng ta ra biển ngắm nước thôi.