Muốn Tập Tành Thổi Bong Bóng Hả? Chi Phí Thực Sự Của Lặn Bình Khí

Hay naku. Tuần nào cũng có mấy đứa nhóc tới tiệm của tôi ở Anilao. Tụi nó cầm GoPro bóng loáng, tóc dài, vẻ mặt đầy hào hứng. Tụi nó nhìn ra biển rồi nói: "Tía Santi, con muốn làm thợ lặn! Hết bao nhiêu tiền hả tía?"

Tôi cười. Tôi hỏi lại: "Con có bao nhiêu tiền?"

Vì đây là sự thật. Lặn biển không giống như đánh golf. Golf thì mua gậy, trả phí sân, rồi uống rượu whiskey. Còn lặn biển? Con phải trả tiền học, tiền đồ nghề, tiền thuê tàu, rồi tiền khí. Xong rồi, khi con tưởng mình đã xong xuôi, con lại thấy một cái bộ điều áp mới cáu hay một chuyến đi đến Raja Ampat, và sus maryosep, con lại cháy túi thôi.

Nhưng con đã ở đây rồi. Con muốn biết con số. Muốn một cái bảng tính. Được thôi. Tôi sẽ liệt kê cho mà xem. Nhưng nhớ kỹ, mấy cái giá tôi nói chỉ là ước tính thôi. Đại dương không quan tâm đến tỷ giá hối đoái của con đâu.

Giai đoạn 1: Vé vào cửa (Bằng lặn)

Con không thể cứ thế mà nhảy xuống nước. À, nhảy thì được, nhưng chắc là tiêu đời hoặc nổ phổi đấy. Con cần bằng lặn Open Water. Đó là phí vào cửa.

Đừng có đi tìm giá rẻ nhất trên mạng. Sus, tôi thấy mấy đứa lặn kiểu "săn hàng giảm giá" này rồi. Tụi nó tới chỗ tôi mà cái kính lặn cũng không biết xả nước. Nguy hiểm lắm. Con đang trả tiền để một người bằng xương bằng thịt dạy con cách không bị chết đuối mà. Con muốn giảm giá cho mạng sống của mình à?

Chi tiết chi phí:

• Học phí (Khóa Open Water): 350 - 600 USD. Giá này bao gồm sách (hoặc cái kiểu học trực tuyến làm đau mắt tôi), tiền thuê hồ bơi, bình khí và tiền công huấn luyện viên. Nếu học ở chỗ nào lạnh lẽo thì đắt hơn. Học ở Philippines hay Thái Lan thì có khi rẻ hơn.
• Chi phí ẩn:
• Tiền bồi dưỡng: Nếu huấn luyện viên không để con chết chìm, hãy mời họ một chai bia hoặc đưa chút tiền boa. Đó là phép lịch sự.
• Chỗ ở: Con cần chỗ ngủ trong 3-4 ngày học.
• Ảnh chụp: Một số tiệm thu thêm tiền nếu con muốn có ảnh mình trông như một con cá nóc đang hoảng sợ.

Tổng phí vào cửa: Khoảng 400 - 800 USD.

Giai đoạn 2: "Đồ mềm" (Vệ sinh và Vừa vặn)

Lấy được bằng xong, con sẽ muốn có đồ riêng. Đồ thuê thì cũng tạm được lúc đầu. Nhưng con có biết bao nhiêu người đã nhổ nước miếng vào cái kính lặn đó không? Biết bao nhiêu bàn chân đã xỏ vào mấy cái ủng đó rồi? Hay naku.

Hãy bắt đầu với "Đồ mềm". Kính lặn, Ống thở, Chân vịt, Ủng.

Kính lặn

Cái này là quan trọng nhất. Nếu nó rò nước, con sẽ hoảng loạn. Hoảng là tốn khí. Tốn khí là 20 phút xong ca lặn và tôi sẽ nổi điên lên cho xem. Đừng mua online. Phải ướm lên mặt. Hít vào bằng mũi. Nếu nó dính mà không cần dây đeo là tốt. Chi phí: 50 - 100 USD.

Chân vịt

Nghe cho kỹ đây. Đừng mua chân vịt xẻ rãnh. Mấy cái thứ mềm oặt có vết cắt ở giữa đó hả? Vô dụng. Chúng chỉ dành cho mấy đứa lặn lười biếng không muốn chống lại dòng chảy thôi. Ở Batangas, dòng chảy mạnh lắm. Con cần sức mạnh. Hãy mua loại cánh cứng. Mares Avanti, Scubapro Jet Fin. Cao su kiểu cũ là tốt nhất. Dùng cả đời không hỏng. Chi phí: 100 - 200 USD.

Ống thở

Một cái ống nhựa thôi mà. Đừng mua loại có năm cái van với đầu khô rồi còi báo hiệu. Cứ ống chữ J đơn giản mà dùng. Con chỉ dùng nó trên mặt nước khi đợi tàu thôi. Chi phí: 20 - 40 USD.

Đồ lặn và Ủng

Tôi toàn lặn với áo chống nắng vì da tôi dày như da trâu rồi. Còn con? Con sẽ bị lạnh đấy. Con cần một bộ đồ lặn 3mm. Và cả ủng nữa vì bờ biển ở đây toàn đá chứ không có cát mịn đâu. Chi phí: 150 - 300 USD.

Giai đoạn 3: "Đồ cứng" (Hệ thống sinh tồn)

Giờ mới đến chuyện tiền to. Đây là những thứ giữ cho con còn thở được.

Bộ điều áp

Thứ này đưa khí từ bình vào miệng con. Đừng mua mấy cái bộ điều áp đồ chơi bằng nhựa. Con cần loại cân bằng, có gioăng kín. Nếu xuống sâu, loại rẻ tiền sẽ làm con thấy khó thở. Cảm giác như đang hút ly sinh tố qua cái ống hút nhỏ xíu vậy. Thương hiệu hả? Scubapro, Apeks, Aqualung. Tôi dùng cái Mk25 của mình hai mươi năm rồi. Cứ bảo trì định kỳ là nó chạy tốt. Chi phí: 500 - 1.000 USD.

Áo BCD (Thiết bị kiểm soát độ nổi)

Cái áo khoác để giữ bình khí đó. Nhiều đứa trẻ bây giờ cứ thích kiểu "Backplate và Wing". Tụi nó tưởng thế là trông ngầu như thợ lặn kỹ thuật. Tốt, cũng được thôi. Gọn gàng đấy. Nhưng một cái áo BCD kiểu Jacket truyền thống cũng ổn rồi. Chỉ cần chắc chắn nó có khoen D-ring bằng kim loại, đừng dùng nhựa. Nhựa dễ gãy khi con tự kéo mình lên tàu banca lắm. Chi phí: 400 - 800 USD.

Máy tính lặn

Sus. Tôi ghét mấy cái thứ này. Ngày xưa, tụi tôi dùng đồng hồ với bảng thông số của Hải quân Mỹ. Tự tính toán trong đầu. Giờ thì con đeo một cái máy trên cổ tay và nó cứ kêu tít tít suốt. Tít tít, trồi lên. Tít tít, nhanh quá. Nhưng để an toàn, con cần một cái. Con không cần loại màn hình màu hay có GPS và nhắn tin đâu. Chỉ cần độ sâu, thời gian, và giới hạn không giải nén là đủ. Một cái Suunto Zoop hay Cressi Leonardo đơn giản là quá ổn rồi. Chi phí: 250 - 1.000 USD (nếu con thừa tiền).

Bảng ngân sách của Tía Santiago

Đây là danh sách. Tôi viết ra đây để con khỏi hỏi nữa.

Giai đoạn 4: Tiền cứ thế đội nón ra đi (Chi phí duy trì)

Con mua đồ xong. Con nghĩ: "Xong rồi Tía ơi, con hết phải trả tiền rồi." Không đâu. Không bao giờ là xong cả.

Chuyến đi lặn

Con sống ở thành phố à? Thành phố làm gì có biển. Con phải đi lại chứ. Xe buýt, phà, máy bay. Rồi đến khu nghỉ dưỡng. Con phải trả tiền cho mỗi ca lặn.

• Lặn giải trí: 30 - 50 USD mỗi bình (bao gồm tàu và hướng dẫn viên).
• Phí bảo tồn: 5 - 20 USD. Chính quyền địa phương cần tiền để bảo vệ rặng san hô (hy vọng thế).
• Bảo trì thiết bị: Mỗi năm hoặc hai năm, con phải đi bảo trì bộ điều áp. Tốn khoảng 100 USD. Nếu không làm, nó sẽ tự xả khí ào ào ở độ sâu 30 mét và con sẽ có một ngày "thú vị" lắm đó.

Căn bệnh "Nâng cấp"

Con sẽ thấy một thợ lặn khác có con dao bằng titan. Con sẽ muốn nó. Con thấy một người dùng cấu hình dây dài. Con sẽ muốn nó. Con thấy máy ảnh... sus maryosep, cái vụ máy ảnh này mới ghê. Một khi con đã dính vào chụp ảnh dưới nước, thì bán nhà đi là vừa. Một cái vỏ bảo vệ máy ảnh còn đắt hơn cả cái máy ảnh bên trong nó. Đèn, tay cầm, kẹp. Nó là một vòng lặp vô tận.

Cách tiết kiệm tiền (Mẹo của "Tía")

Con đang khóc đấy à? Đang nhìn cái ví à? Đừng lo. Có cách cả.

1. Mua đồ cũ: Nhiều người học lặn, mua toàn đồ xịn nhất, lặn được ba lần thấy sợ quá thế là bán sạch trên Facebook. Đó là cơ hội của con.

• Nên mua cũ: Chân vịt, BCD, Bình khí, Chì, Đồ lặn (nhớ giặt kỹ).
• Cẩn thận khi mua cũ: Bộ điều áp. Nếu mua cũ, phải đem ra thợ kiểm tra ngay lập tức.
• Đừng bao giờ mua cũ: Kính lặn (silicone sẽ bị lão hóa và ố vàng), Máy tính lặn (con không biết lịch sử pin của nó đâu).

2. Lặn gần nhà: Con chưa cần đi Maldives đâu. Cũng chưa cần đến Galapagos. Philippines, Indonesia, Malaysia... tụi mình có những điểm lặn đẹp nhất thế giới rồi. Ở đây rẻ hơn. Đồ ăn cũng ngon hơn nữa. Món Adobo ngon hơn mấy cái thứ đồ ăn trên tàu liveaboard sang chảnh đó nhiều.

3. Giữ gìn đồ nghề: Rửa sạch nó. Bằng nước ngọt. Mỗi lần lặn xong. Muối là kẻ thù. Nó ăn mòn kim loại. Nó làm hỏng cao su. Tôi đã thấy nhiều đứa quăng cái bộ điều áp 800 đô xuống cát. Tôi chỉ muốn lấy gậy vụt cho một trận. Nếu con coi đồ nghề của mình là rác, con sẽ sớm phải mua đồ mới thôi.

4. Đừng mua mấy thứ màu mè: Con không cần cái ống lắc kêu leng keng dưới nước đâu. Con không cần cái búa gõ bình khí. Con không cần cái miếng ngậm màu mè sang chảnh. Con cần kỹ năng. Kiểm soát độ nổi là miễn phí. Tư thế lặn chuẩn cũng miễn phí.

Lời cuối

Có đắt không? Có chứ. Có đáng không? Để tôi nói cho con nghe cái này. Khi con ở dưới đó, ở độ sâu 20 mét, và dòng chảy ngừng lại, và ánh nắng xuyên qua làn nước như ánh sáng trong nhà thờ, và một con rùa đang gặm hải miên ngay cạnh con... con sẽ chẳng còn nghĩ gì đến cái hóa đơn thẻ tín dụng đâu. Con nghĩ về việc mình nhỏ bé nhường nào. Con nghĩ về việc thế giới này tĩnh lặng ra sao.

Công nghệ làm chúng ta lười biếng, nhưng đại dương dạy chúng ta biết khiêm nhường. Điều đó hoàn toàn xứng đáng với đồng tiền bát gạo.

Giờ thì, đừng đọc ba cái thứ trên mạng nữa. Đi làm đi. Tiết kiệm tiền đi. Rồi đi lặn. Và nhớ mang cho tôi một chai San Miguel nhé.